Almanya’da meclise giren Türkiye kökenli vekiller kimler?

Almanya’da 23 Şubat Pazar günü yapılan erken genel seçimlerde 19 Türkiye kökenli siyasetçi Federal Meclis’e girmeyi başardı. Yeni seçim kanunuyla sandalye sayısı 630 ile hudutlu tutulan meclise Toplumsal Demokrat Parti’den (SPD) 7, oylarını sürpriz formda artırmayı başaran Sol Parti’den tekrar 7, Yeşiller’den 2, Hristiyan Demokrat Birlik’ten (CDU) 2 ve Hristiyan Toplumsal Birlik’ten (CSU) de 1 Türkiye kökenli milletvekili girdi.
SPD’den meclise girmeyi başaran vekiller şöyle: Aydan Özoğuz, Metin Hakverdi, Serdar Yüksel, Macit Karahmetoğlu, Derya Türk-Nachbaur, Hakan Demir ve Mahmut Özdemir.
Hamburg’tan meclise yine girmeyi başaran Aydan Özoğuz, dağılan üçlü koalisyon hükümeti periyodunda Meclis Lider Vekilliği, 37 yaşındaki Duisburglu vekil Mahmut Özdemir de son hükümet periyodunda Federal İçişleri Bakanlığında müsteşar olarak misyon yapıyordu.
Federal Meclis’e birinci defa giren Serdar Yüksel ise 2010 yılından bu yana Türkiye kökenlilerin de ağır olduğu Kuzey Ren-Vestfalya Eyalet Parlamentosu vekiliydi. Yüksel bu seçimlerle 14 sene sonra eyaletten federal siyasete geçiş yapmış oldu.

Son yıllarda yaşadığı parti içi çatışmalar nedeniyle ağır kan kaybeden ve sempati pahaları yüzde 3’lere düşen Sol Parti gençleri ve kararsız seçmenleri harekete geçirmeyi başararak sürpriz formda sandıkta 8,7 oy oranına ulaştı. Dün sonuçlar açıklanırken partimerkezinde yüzler gülüyordu.Fotoğraf: Jens Schlueter/AFP/Getty Images
Son yıllarda yaşadığı parti içi çatışmalar nedeniyle ağır kan kaybeden ve geçen yıl başında partinin bölünmesiyle sempati pahaları yüzde 3’lere düşen Sol Parti ise son haftalarda süratle gençleri ve kararsız seçmenleri harekete geçirmeyi başardı ve sürpriz halde sandıkta 8,7 oy oranına ulaştı.
Türkiye kökenli çok sayıda siyasetçinin misyon yaptığı partiden meclise girmeyi başaran vekillerin isimleri şöyle: Gökay Akbulut, Nils Ateş Gürpınar, Ferat Ali Koçak, Cansu Özdemir, Cem Hamit İnce, Cansın Koktürk ve Edis Mirze.
Gökay Akbulut ve Nils Ateş Gürpınar meclise yine seçilmeyi başarırken 2011 yılından beri Hamburg Eyalet Meclisi üyesi olan Cansu Özdemir ile 2021 yılından bu yana Berlin Eyalet Parlamentosu üyesi olan Ferat Ali Koçak da Federal Meclis’e geçti. Cansın Koktürk, Cem Hamit İnce ve Edis Mirze de Sol Parti’nin son haftalarda kararsız seçmeni harekete geçirmeyi başarmasıyla meclise birinci defa girecek olan vekiller.
Yeşiller’den yalnızca iki vekil
Yeşiller’den kıdemli göç siyasetçisi Filiz Polat da meclise yine girmeye hak kazandı. Hessen Eyaleti Bilim ve Sanat Bakanlığında 2019-2024 devrinde müsteşarlık vazifesi yapan Ayşe Asar da Federal Meclis’te.

1994 yılında Federal Meclis’e giren Cem Özdemir, üçlü koalisyon hükümetinde Tarım ve Gıda Bakanı olarak görev aldı. Memleketi Baden-Württemberg’de eyalet başbakanlığı için yarışacağından dünkü seçimlerde aday olmayarak meclise veda etti. Fotoğraf: Kay Nietfeld/dpa/picture alliance
Hedeflediği oranda yükseliş kaydedemeyen, dünkü seçimlerin birinci gücü Hristiyan Birlik (CDU ve CSU) bloğu ise Federal Meclis’e iki Türkiye kökenli vekil gönderiyor. Hristiyan Birlik ittifakını oluşturan CDU’dan Kölnlü Serap Güler meclise tekrar seçildi. Şimdiye kadar CDU’nun Kuzey Ren-Vestfalya Eyalet Meclis Kümesi Ofisi’ni yöneten genç siyasetçi Tijen Ataoğlu da seçmenlerin birinci oylarıyla direkt Federal Meclis’e girmeyi başardı.
Sadece Bavyera eyaletinde örgütlü olan CDU’nun kardeş partisi CSU da meclise birinci defa Türkiye kökenli bir vekil gönderiyor. Hala Würzburg Belediyesi Toplumsal İşler Müdürlüğünde vazifeli hukukçu Dr. Hülya Düber CSU’nun Federal Meclis vekili oldu.
Son hükümeti oluşturan Hür Demokrat Parti (FDP) ile Sol Parti’den ayrılan kurulan Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW) yüzde 5 seçim barası altında kaldığından meclise giremedi. İslam ve göç aykırısı çok sağcı Almanya için Alternatif (AfD) 16 eyalette seçilebilecek sıralardan Türkiye kökenli vekil adayı göstermemişti.
Bavyera eyaletinde birincil oylarla seçilebilecek iki Türkiye kökenli adayı da rakiplerine yenildiğinden meclise girmeyi başaramadı.
Eylül 2021’de 18 milletvekili girdi
Eylül 2021 seçimlerinde Federal Meclis’e 18 Türkiye kökenli vekil girmeyi başarmıştı. En fazla Türkiye kökenlinin bulunduğu SPD ile Yeşiller’in FDP ile oluşturduğu koalisyon hükümetinde Türkiye kökenli bir siyasetçi da birinci defa bakan olmuştu. Meclise ilk sefer 1994 yılında giren Cem Özdemir, üçlü koalisyon hükümetinde Tarım ve Gıda Bakanı olarak görev aldı. Cem Özdemir, memleketi Baden-Württemberg’de eyalet başbakanlığı için yarışacağından dünkü seçimlere katılmadı.
Son hükümette Aile Bakanlığında müsteşarlık yapan Ekin Deligöz de 26 yıl sonra bayrak değişimi emeliyle tekrar aday olmadı. 2021 seçimlerinde muvaffakiyet gösteren bir başka siyasetçi olan SDP üyesi Cansel Kızıltepe de Nisan 2023’te Berlin Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığı görevine geçtiğinden Federal Meclis’e veda etmişti.
DW Türkçe’ye manisiz nasıl ulaşabilirim?